1 τοτε προσερχονται τω ιησου οι απο ιεροσολυμων γραμματεις και φαρισαιοι λεγοντες tote proserchontai tō iēsoy oi apo ierosolymōn grammateis kai pharisaioi legontes

2 δια τι οι μαθηται σου παραβαινουσιν την παραδοσιν των πρεσβυτερων ου γαρ νιπτονται τας χειρας αυτων οταν αρτον εσθιωσιν dia ti oi mathētai soy parabainoysin tēn paradosin tōn presbyterōn oy gar niptontai tas cheiras aytōn otan arton esthiōsin

3 ο δε αποκριθεις ειπεν αυτοις δια τι και υμεις παραβαινετε την εντολην του θεου δια την παραδοσιν υμων o de apokritheis eipen aytois dia ti kai ymeis parabainete tēn entolēn toy theoy dia tēn paradosin ymōn

4 ο γαρ θεος ενετειλατο λεγων τιμα τον πατερα σου και την μητερα και ο κακολογων πατερα η μητερα θανατω τελευτατω o gar theos eneteilato legōn tima ton patera soy kai tēn mētera kai o kakologōn patera ē mētera thanatō teleytatō

5 υμεις δε λεγετε ος αν ειπη τω πατρι η τη μητρι δωρον ο εαν εξ εμου ωφεληθης ymeis de legete os an eipē tō patri ē tē mētri dōron o ean ex emoy ōphelēthēs

6 και ου μη τιμηση τον πατερα αυτου η την μητερα αυτου και ηκυρωσατε την εντολην του θεου δια την παραδοσιν υμων kai oy mē timēsē ton patera aytoy ē tēn mētera aytoy kai ēkyrōsate tēn entolēn toy theoy dia tēn paradosin ymōn

7 υποκριται καλως προεφητευσεν περι υμων ησαιας λεγων ypokritai kalōs proephēteysen peri ymōn ēsaias legōn

8 εγγιζει μοι ο λαος ουτος τω στοματι αυτων και τοις χειλεσιν με τιμα η δε καρδια αυτων πορρω απεχει απ εμου eggizei moi o laos oytos tō stomati aytōn kai tois cheilesin me tima ē de kardia aytōn porrō apechei ap emoy

9 ματην δε σεβονται με διδασκοντες διδασκαλιας ενταλματα ανθρωπων matēn de sebontai me didaskontes didaskalias entalmata anthrōpōn

10 και προσκαλεσαμενος τον οχλον ειπεν αυτοις ακουετε και συνιετε kai proskalesamenos ton ochlon eipen aytois akoyete kai syniete

11 ου το εισερχομενον εις το στομα κοινοι τον ανθρωπον αλλα το εκπορευομενον εκ του στοματος τουτο κοινοι τον ανθρωπον oy to eiserchomenon eis to stoma koinoi ton anthrōpon alla to ekporeyomenon ek toy stomatos toyto koinoi ton anthrōpon

12 τοτε προσελθοντες οι μαθηται αυτου ειπον αυτω οιδας οτι οι φαρισαιοι ακουσαντες τον λογον εσκανδαλισθησαν tote proselthontes oi mathētai aytoy eipon aytō oidas oti oi pharisaioi akoysantes ton logon eskandalisthēsan

13 ο δε αποκριθεις ειπεν πασα φυτεια ην ουκ εφυτευσεν ο πατηρ μου ο ουρανιος εκριζωθησεται o de apokritheis eipen pasa phyteia ēn oyk ephyteysen o patēr moy o oyranios ekrizōthēsetai

14 αφετε αυτους οδηγοι εισιν τυφλοι τυφλων τυφλος δε τυφλον εαν οδηγη αμφοτεροι εις βοθυνον πεσουνται aphete aytoys odēgoi eisin typhloi typhlōn typhlos de typhlon ean odēgē amphoteroi eis bothynon pesoyntai

15 αποκριθεις δε ο πετρος ειπεν αυτω φρασον ημιν την παραβολην ταυτην apokritheis de o petros eipen aytō phrason ēmin tēn parabolēn taytēn

16 ο δε ιησους ειπεν ακμην και υμεις ασυνετοι εστε o de iēsoys eipen akmēn kai ymeis asynetoi este

17 ουπω νοειτε οτι παν το εισπορευομενον εις το στομα εις την κοιλιαν χωρει και εις αφεδρωνα εκβαλλεται oypō noeite oti pan to eisporeyomenon eis to stoma eis tēn koilian chōrei kai eis aphedrōna ekballetai

18 τα δε εκπορευομενα εκ του στοματος εκ της καρδιας εξερχεται κακεινα κοινοι τον ανθρωπον ta de ekporeyomena ek toy stomatos ek tēs kardias exerchetai kakeina koinoi ton anthrōpon

19 εκ γαρ της καρδιας εξερχονται διαλογισμοι πονηροι φονοι μοιχειαι πορνειαι κλοπαι ψευδομαρτυριαι βλασφημιαι ek gar tēs kardias exerchontai dialogismoi ponēroi phonoi moicheiai porneiai klopai pseydomartyriai blasphēmiai

20 ταυτα εστιν τα κοινουντα τον ανθρωπον το δε ανιπτοις χερσιν φαγειν ου κοινοι τον ανθρωπον tayta estin ta koinoynta ton anthrōpon to de aniptois chersin phagein oy koinoi ton anthrōpon

21 και εξελθων εκειθεν ο ιησους ανεχωρησεν εις τα μερη τυρου και σιδωνος kai exelthōn ekeithen o iēsoys anechōrēsen eis ta merē tyroy kai sidōnos

22 και ιδου γυνη χαναναια απο των οριων εκεινων εξελθουσα εκραυγασεν αυτω λεγουσα ελεησον με κυριε υιε δαβιδ η θυγατηρ μου κακως δαιμονιζεται kai idoy gynē chananaia apo tōn oriōn ekeinōn exelthoysa ekraygasen aytō legoysa eleēson me kyrie yie dabid ē thygatēr moy kakōs daimonizetai

23 ο δε ουκ απεκριθη αυτη λογον και προσελθοντες οι μαθηται αυτου ηρωτων αυτον λεγοντες απολυσον αυτην οτι κραζει οπισθεν ημων o de oyk apekrithē aytē logon kai proselthontes oi mathētai aytoy ērōtōn ayton legontes apolyson aytēn oti krazei opisthen ēmōn

24 ο δε αποκριθεις ειπεν ουκ απεσταλην ει μη εις τα προβατα τα απολωλοτα οικου ισραηλ o de apokritheis eipen oyk apestalēn ei mē eis ta probata ta apolōlota oikoy israēl

25 η δε ελθουσα προσεκυνει αυτω λεγουσα κυριε βοηθει μοι ē de elthoysa prosekynei aytō legoysa kyrie boēthei moi

26 ο δε αποκριθεις ειπεν ουκ εστιν καλον λαβειν τον αρτον των τεκνων και βαλειν τοις κυναριοις o de apokritheis eipen oyk estin kalon labein ton arton tōn teknōn kai balein tois kynariois

27 η δε ειπεν ναι κυριε και γαρ τα κυναρια εσθιει απο των ψιχιων των πιπτοντων απο της τραπεζης των κυριων αυτων ē de eipen nai kyrie kai gar ta kynaria esthiei apo tōn psichiōn tōn piptontōn apo tēs trapezēs tōn kyriōn aytōn

28 τοτε αποκριθεις ο ιησους ειπεν αυτη ω γυναι μεγαλη σου η πιστις γενηθητω σοι ως θελεις και ιαθη η θυγατηρ αυτης απο της ωρας εκεινης tote apokritheis o iēsoys eipen aytē ō gynai megalē soy ē pistis genēthētō soi ōs theleis kai iathē ē thygatēr aytēs apo tēs ōras ekeinēs

29 και μεταβας εκειθεν ο ιησους ηλθεν παρα την θαλασσαν της γαλιλαιας και αναβας εις το ορος εκαθητο εκει kai metabas ekeithen o iēsoys ēlthen para tēn thalassan tēs galilaias kai anabas eis to oros ekathēto ekei

30 και προσηλθον αυτω οχλοι πολλοι εχοντες μεθ εαυτων χωλους τυφλους κωφους κυλλους και ετερους πολλους και ερριψαν αυτους παρα τους ποδας του ιησου και εθεραπευσεν αυτους kai prosēlthon aytō ochloi polloi echontes meth eaytōn chōloys typhloys kōphoys kylloys kai eteroys polloys kai erripsan aytoys para toys podas toy iēsoy kai etherapeysen aytoys

31 ωστε τους οχλους θαυμασαι βλεποντας κωφους λαλουντας κυλλους υγιεις χωλους περιπατουντας και τυφλους βλεποντας και εδοξασαν τον θεον ισραηλ ōste toys ochloys thaymasai blepontas kōphoys laloyntas kylloys ygieis chōloys peripatoyntas kai typhloys blepontas kai edoxasan ton theon israēl

32 ο δε ιησους προσκαλεσαμενος τους μαθητας αυτου ειπεν σπλαγχνιζομαι επι τον οχλον οτι ηδη ημερας τρεις προσμενουσιν μοι και ουκ εχουσιν τι φαγωσιν και απολυσαι αυτους νηστεις ου θελω μηποτε εκλυθωσιν εν τη οδω o de iēsoys proskalesamenos toys mathētas aytoy eipen splagchnizomai epi ton ochlon oti ēdē ēmeras treis prosmenoysin moi kai oyk echoysin ti phagōsin kai apolysai aytoys nēsteis oy thelō mēpote eklythōsin en tē odō

33 και λεγουσιν αυτω οι μαθηται αυτου ποθεν ημιν εν ερημια αρτοι τοσουτοι ωστε χορτασαι οχλον τοσουτον kai legoysin aytō oi mathētai aytoy pothen ēmin en erēmia artoi tosoytoi ōste chortasai ochlon tosoyton

34 και λεγει αυτοις ο ιησους ποσους αρτους εχετε οι δε ειπον επτα και ολιγα ιχθυδια kai legei aytois o iēsoys posoys artoys echete oi de eipon epta kai oliga ichthydia

35 και εκελευσεν τοις οχλοις αναπεσειν επι την γην kai ekeleysen tois ochlois anapesein epi tēn gēn

36 και λαβων τους επτα αρτους και τους ιχθυας ευχαριστησας εκλασεν και εδωκεν τοις μαθηταις αυτου οι δε μαθηται τω οχλω kai labōn toys epta artoys kai toys ichthyas eycharistēsas eklasen kai edōken tois mathētais aytoy oi de mathētai tō ochlō

37 και εφαγον παντες και εχορτασθησαν και ηραν το περισσευον των κλασματων επτα σπυριδας πληρεις kai ephagon pantes kai echortasthēsan kai ēran to perisseyon tōn klasmatōn epta spyridas plēreis

38 οι δε εσθιοντες ησαν τετρακισχιλιοι ανδρες χωρις γυναικων και παιδιων oi de esthiontes ēsan tetrakischilioi andres chōris gynaikōn kai paidiōn

39 και απολυσας τους οχλους ενεβη εις το πλοιον και ηλθεν εις τα ορια μαγδαλα kai apolysas toys ochloys enebē eis to ploion kai ēlthen eis ta oria magdala