1 εγενετο δε εν σαββατω δευτεροπρωτω διαπορευεσθαι αυτον δια των σποριμων και ετιλλον οι μαθηται αυτου τους σταχυας και ησθιον ψωχοντες ταις χερσιν egeneto de en sabbatō deyteroprōtō diaporeyesthai ayton dia tōn sporimōn kai etillon oi mathētai aytoy toys stachyas kai ēsthion psōchontes tais chersin

2 τινες δε των φαρισαιων ειπον αυτοις τι ποιειτε ο ουκ εξεστιν ποιειν εν τοις σαββασιν tines de tōn pharisaiōn eipon aytois ti poieite o oyk exestin poiein en tois sabbasin

3 και αποκριθεις προς αυτους ειπεν ο ιησους ουδε τουτο ανεγνωτε ο εποιησεν δαβιδ οποτε επεινασεν αυτος και οι μετ αυτου οντες kai apokritheis pros aytoys eipen o iēsoys oyde toyto anegnōte o epoiēsen dabid opote epeinasen aytos kai oi met aytoy ontes

4 ως εισηλθεν εις τον οικον του θεου και τους αρτους της προθεσεως ελαβεν και εφαγεν και εδωκεν και τοις μετ αυτου ους ουκ εξεστιν φαγειν ει μη μονους τους ιερεις ōs eisēlthen eis ton oikon toy theoy kai toys artoys tēs protheseōs elaben kai ephagen kai edōken kai tois met aytoy oys oyk exestin phagein ei mē monoys toys iereis

5 και ελεγεν αυτοις οτι κυριος εστιν ο υιος του ανθρωπου και του σαββατου kai elegen aytois oti kyrios estin o yios toy anthrōpoy kai toy sabbatoy

6 εγενετο δε και εν ετερω σαββατω εισελθειν αυτον εις την συναγωγην και διδασκειν και ην εκει ανθρωπος και η χειρ αυτου η δεξια ην ξηρα egeneto de kai en eterō sabbatō eiselthein ayton eis tēn synagōgēn kai didaskein kai ēn ekei anthrōpos kai ē cheir aytoy ē dexia ēn xēra

7 παρετηρουν δε αυτον οι γραμματεις και οι φαρισαιοι ει εν τω σαββατω θεραπευσει ινα ευρωσιν κατηγοριαν αυτου paretēroyn de ayton oi grammateis kai oi pharisaioi ei en tō sabbatō therapeysei ina eyrōsin katēgorian aytoy

8 αυτος δε ηδει τους διαλογισμους αυτων και ειπεν τω ανθρωπω τω ξηραν εχοντι την χειρα εγειραι και στηθι εις το μεσον ο δε αναστας εστη aytos de ēdei toys dialogismoys aytōn kai eipen tō anthrōpō tō xēran echonti tēn cheira egeirai kai stēthi eis to meson o de anastas estē

9 ειπεν ουν ο ιησους προς αυτους επερωτησω υμας τι εξεστιν τοις σαββασιν αγαθοποιησαι η κακοποιησαι ψυχην σωσαι η απολεσαι eipen oyn o iēsoys pros aytoys eperōtēsō ymas ti exestin tois sabbasin agathopoiēsai ē kakopoiēsai psychēn sōsai ē apolesai

10 και περιβλεψαμενος παντας αυτους ειπεν τω ανθρωπω εκτεινον την χειρα σου ο δε εποιησεν ουτως και αποκατεσταθη η χειρ αυτου υγιης ως η αλλη kai periblepsamenos pantas aytoys eipen tō anthrōpō ekteinon tēn cheira soy o de epoiēsen oytōs kai apokatestathē ē cheir aytoy ygiēs ōs ē allē

11 αυτοι δε επλησθησαν ανοιας και διελαλουν προς αλληλους τι αν ποιησειαν τω ιησου aytoi de eplēsthēsan anoias kai dielaloyn pros allēloys ti an poiēseian tō iēsoy

12 εγενετο δε εν ταις ημεραις ταυταις εξηλθεν εις το ορος προσευξασθαι και ην διανυκτερευων εν τη προσευχη του θεου egeneto de en tais ēmerais taytais exēlthen eis to oros proseyxasthai kai ēn dianyktereyōn en tē proseychē toy theoy

13 και οτε εγενετο ημερα προσεφωνησεν τους μαθητας αυτου και εκλεξαμενος απ αυτων δωδεκα ους και αποστολους ωνομασεν kai ote egeneto ēmera prosephōnēsen toys mathētas aytoy kai eklexamenos ap aytōn dōdeka oys kai apostoloys ōnomasen

14 σιμωνα ον και ωνομασεν πετρον και ανδρεαν τον αδελφον αυτου ιακωβον και ιωαννην φιλιππον και βαρθολομαιον simōna on kai ōnomasen petron kai andrean ton adelphon aytoy iakōbon kai iōannēn philippon kai bartholomaion

15 ματθαιον και θωμαν ιακωβον τον του αλφαιου και σιμωνα τον καλουμενον ζηλωτην matthaion kai thōman iakōbon ton toy alphaioy kai simōna ton kaloymenon zēlōtēn

16 ιουδαν ιακωβου και ιουδαν ισκαριωτην ος και εγενετο προδοτης ioydan iakōboy kai ioydan iskariōtēn os kai egeneto prodotēs

17 και καταβας μετ αυτων εστη επι τοπου πεδινου και οχλος μαθητων αυτου και πληθος πολυ του λαου απο πασης της ιουδαιας και ιερουσαλημ και της παραλιου τυρου και σιδωνος οι ηλθον ακουσαι αυτου και ιαθηναι απο των νοσων αυτων kai katabas met aytōn estē epi topoy pedinoy kai ochlos mathētōn aytoy kai plēthos poly toy laoy apo pasēs tēs ioydaias kai ieroysalēm kai tēs paralioy tyroy kai sidōnos oi ēlthon akoysai aytoy kai iathēnai apo tōn nosōn aytōn

18 και οι οχλουμενοι υπο πνευματων ακαθαρτων και εθεραπευοντο kai oi ochloymenoi ypo pneymatōn akathartōn kai etherapeyonto

19 και πας ο οχλος εζητει απτεσθαι αυτου οτι δυναμις παρ αυτου εξηρχετο και ιατο παντας kai pas o ochlos ezētei aptesthai aytoy oti dynamis par aytoy exērcheto kai iato pantas

20 και αυτος επαρας τους οφθαλμους αυτου εις τους μαθητας αυτου ελεγεν μακαριοι οι πτωχοι οτι υμετερα εστιν η βασιλεια του θεου kai aytos eparas toys ophthalmoys aytoy eis toys mathētas aytoy elegen makarioi oi ptōchoi oti ymetera estin ē basileia toy theoy

21 μακαριοι οι πεινωντες νυν οτι χορτασθησεσθε μακαριοι οι κλαιοντες νυν οτι γελασετε makarioi oi peinōntes nyn oti chortasthēsesthe makarioi oi klaiontes nyn oti gelasete

22 μακαριοι εστε οταν μισησωσιν υμας οι ανθρωποι και οταν αφορισωσιν υμας και ονειδισωσιν και εκβαλωσιν το ονομα υμων ως πονηρον ενεκα του υιου του ανθρωπου makarioi este otan misēsōsin ymas oi anthrōpoi kai otan aphorisōsin ymas kai oneidisōsin kai ekbalōsin to onoma ymōn ōs ponēron eneka toy yioy toy anthrōpoy

23 χαιρετε εν εκεινη τη ημερα και σκιρτησατε ιδου γαρ ο μισθος υμων πολυς εν τω ουρανω κατα ταυτα γαρ εποιουν τοις προφηταις οι πατερες αυτων chairete en ekeinē tē ēmera kai skirtēsate idoy gar o misthos ymōn polys en tō oyranō kata tayta gar epoioyn tois prophētais oi pateres aytōn

24 πλην ουαι υμιν τοις πλουσιοις οτι απεχετε την παρακλησιν υμων plēn oyai ymin tois ploysiois oti apechete tēn paraklēsin ymōn

25 ουαι υμιν οι εμπεπλησμενοι οτι πεινασετε ουαι υμιν οι γελωντες νυν οτι πενθησετε και κλαυσετε oyai ymin oi empeplēsmenoi oti peinasete oyai ymin oi gelōntes nyn oti penthēsete kai klaysete

26 ουαι υμιν οταν καλως υμας ειπωσιν παντες οι ανθρωποι κατα ταυτα γαρ εποιουν τοις ψευδοπροφηταις οι πατερες αυτων oyai ymin otan kalōs ymas eipōsin pantes oi anthrōpoi kata tayta gar epoioyn tois pseydoprophētais oi pateres aytōn

27 αλλ υμιν λεγω τοις ακουουσιν αγαπατε τους εχθρους υμων καλως ποιειτε τοις μισουσιν υμας all ymin legō tois akoyoysin agapate toys echthroys ymōn kalōs poieite tois misoysin ymas

28 ευλογειτε τους καταρωμενους υμιν και προσευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υμας eylogeite toys katarōmenoys ymin kai proseychesthe yper tōn epēreazontōn ymas

29 τω τυπτοντι σε επι την σιαγονα παρεχε και την αλλην και απο του αιροντος σου το ιματιον και τον χιτωνα μη κωλυσης tō typtonti se epi tēn siagona pareche kai tēn allēn kai apo toy airontos soy to imation kai ton chitōna mē kōlysēs

30 παντι δε τω αιτουντι σε διδου και απο του αιροντος τα σα μη απαιτει panti de tō aitoynti se didoy kai apo toy airontos ta sa mē apaitei

31 και καθως θελετε ινα ποιωσιν υμιν οι ανθρωποι και υμεις ποιειτε αυτοις ομοιως kai kathōs thelete ina poiōsin ymin oi anthrōpoi kai ymeis poieite aytois omoiōs

32 και ει αγαπατε τους αγαπωντας υμας ποια υμιν χαρις εστιν και γαρ οι αμαρτωλοι τους αγαπωντας αυτους αγαπωσιν kai ei agapate toys agapōntas ymas poia ymin charis estin kai gar oi amartōloi toys agapōntas aytoys agapōsin

33 και εαν αγαθοποιητε τους αγαθοποιουντας υμας ποια υμιν χαρις εστιν και γαρ οι αμαρτωλοι το αυτο ποιουσιν kai ean agathopoiēte toys agathopoioyntas ymas poia ymin charis estin kai gar oi amartōloi to ayto poioysin

34 και εαν δανειζητε παρ ων ελπιζετε απολαβειν ποια υμιν χαρις εστιν και γαρ οι αμαρτωλοι αμαρτωλοις δανειζουσιν ινα απολαβωσιν τα ισα kai ean daneizēte par ōn elpizete elpizēte apolabein poia ymin charis estin kai gar oi amartōloi amartōlois daneizoysin ina apolabōsin ta isa VariantesVAR1 ελπιζετεVAR2 ελπιζητε

35 πλην αγαπατε τους εχθρους υμων και αγαθοποιειτε και δανειζετε μηδεν απελπιζοντες και εσται ο μισθος υμων πολυς και εσεσθε υιοι του υψιστου οτι αυτος χρηστος εστιν επι τους αχαριστους και πονηρους plēn agapate toys echthroys ymōn kai agathopoieite kai daneizete mēden apelpizontes kai estai o misthos ymōn polys kai esesthe yioi toy ypsistoy oti aytos chrēstos estin epi toys acharistoys kai ponēroys

36 γινεσθε ουν οικτιρμονες καθως και ο πατηρ υμων οικτιρμων εστιν ginesthe oyn oiktirmones kathōs kai o patēr ymōn oiktirmōn estin

37 και μη κρινετε και ου μη κριθητε μη καταδικαζετε και ου μη καταδικασθητε απολυετε και απολυθησεσθε kai mē krinete kai oy mē krithēte mē katadikazete kai oy mē katadikasthēte apolyete kai apolythēsesthe

38 διδοτε και δοθησεται υμιν μετρον καλον πεπιεσμενον και σεσαλευμενον και υπερεκχυνομενον δωσουσιν εις τον κολπον υμων τω γαρ αυτω μετρω ω μετρειτε αντιμετρηθησεται υμιν didote kai dothēsetai ymin metron kalon pepiesmenon kai sesaleymenon kai yperekchynomenon dōsoysin eis ton kolpon ymōn tō gar aytō metrō ō metreite antimetrēthēsetai ymin

39 ειπεν δε παραβολην αυτοις μητι δυναται τυφλος τυφλον οδηγειν ουχι αμφοτεροι εις βοθυνον πεσουνται eipen de parabolēn aytois mēti dynatai typhlos typhlon odēgein oychi amphoteroi eis bothynon pesoyntai

40 ουκ εστιν μαθητης υπερ τον διδασκαλον αυτου κατηρτισμενος δε πας εσται ως ο διδασκαλος αυτου oyk estin mathētēs yper ton didaskalon aytoy katērtismenos de pas estai ōs o didaskalos aytoy

41 τι δε βλεπεις το καρφος το εν τω οφθαλμω του αδελφου σου την δε δοκον την εν τω ιδιω οφθαλμω ου κατανοεις ti de blepeis to karphos to en tō ophthalmō toy adelphoy soy tēn de dokon tēn en tō idiō ophthalmō oy katanoeis

42 η πως δυνασαι λεγειν τω αδελφω σου αδελφε αφες εκβαλω το καρφος το εν τω οφθαλμω σου αυτος την εν τω οφθαλμω σου δοκον ου βλεπων υποκριτα εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλμου σου και τοτε διαβλεψεις εκβαλειν το καρφος το εν τω οφθαλμω του αδελφου σου ē pōs dynasai legein tō adelphō soy adelphe aphes ekbalō to karphos to en tō ophthalmō soy aytos tēn en tō ophthalmō soy dokon oy blepōn ypokrita ekbale prōton tēn dokon ek toy ophthalmoy soy kai tote diablepseis ekbalein to karphos to en tō ophthalmō toy adelphoy soy

43 ου γαρ εστιν δενδρον καλον ποιουν καρπον σαπρον ουδε δενδρον σαπρον ποιουν καρπον καλον oy gar estin dendron kalon poioyn karpon sapron oyde dendron sapron poioyn karpon kalon

44 εκαστον γαρ δενδρον εκ του ιδιου καρπου γινωσκεται ου γαρ εξ ακανθων συλλεγουσιν συκα ουδε εκ βατου τρυγωσιν σταφυλην ekaston gar dendron ek toy idioy karpoy ginōsketai oy gar ex akanthōn syllegoysin syka oyde ek batoy trygōsin staphylēn

45 ο αγαθος ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας αυτου προφερει το αγαθον και ο πονηρος ανθρωπος εκ του πονηρου θησαυρου της καρδιας αυτου προφερει το πονηρον εκ γαρ του περισσευματος της καρδιας λαλει το στομα αυτου o agathos anthrōpos ek toy agathoy thēsayroy tēs kardias aytoy propherei to agathon kai o ponēros anthrōpos ek toy ponēroy thēsayroy tēs kardias aytoy propherei to ponēron ek gar toy perisseymatos tēs kardias lalei to stoma aytoy

46 τι δε με καλειτε κυριε κυριε και ου ποιειτε α λεγω ti de me kaleite kyrie kyrie kai oy poieite a legō

47 πας ο ερχομενος προς με και ακουων μου των λογων και ποιων αυτους υποδειξω υμιν τινι εστιν ομοιος pas o erchomenos pros me kai akoyōn moy tōn logōn kai poiōn aytoys ypodeixō ymin tini estin omoios

48 ομοιος εστιν ανθρωπω οικοδομουντι οικιαν ος εσκαψεν και εβαθυνεν και εθηκεν θεμελιον επι την πετραν πλημμυρας δε γενομενης προσερρηξεν ο ποταμος τη οικια εκεινη και ουκ ισχυσεν σαλευσαι αυτην τεθεμελιωτο γαρ επι την πετραν omoios estin anthrōpō oikodomoynti oikian os eskapsen kai ebathynen kai ethēken themelion epi tēn petran plēmmyras de genomenēs proserrēxen o potamos tē oikia ekeinē kai oyk ischysen saleysai aytēn tethemeliōto gar epi tēn petran

49 ο δε ακουσας και μη ποιησας ομοιος εστιν ανθρωπω οικοδομησαντι οικιαν επι την γην χωρις θεμελιου η προσερρηξεν ο ποταμος και ευθεως επεσεν και εγενετο το ρηγμα της οικιας εκεινης μεγα o de akoysas kai mē poiēsas omoios estin anthrōpō oikodomēsanti oikian epi tēn gēn chōris themelioy ē proserrēxen o potamos kai eytheōs epesen kai egeneto to rēgma tēs oikias ekeinēs mega